ภาษาไทยวันละคำ (1)

ภาษาไทยวันละคำวันนี้ขอเสนอคำว่า “ถ้า” ใช้เป็นคำเริ่มต้นประโยคที่สมมุติขึ้นเพื่อแสดงข้อแม้ หรือ เงื่อนไข (เรียก “ประโยคเงื่อนไข”) ของเรื่องราว หรือ เหตุการณ์ใน “ประโยคหลัก” ที่อยู่ถัดไป ตัวอย่างเช่น ถ้าฉันมีสิบหน้าอย่างทศกัณฐ์ สิบหน้านั้นฉันจะหันมายิ้มกับเธอ (ส่วนหนึ่งของเนื้อเพลงดังในอดีต) หรือ ถ้าฝนไม่ตกลงมาอีก น้ำคงไม่ท่วม เป็นต้น

ข้อสมมุติที่อยู่ในประโยคเงื่อนไขโดยทั่วไปแบ่งเป็นสามกลุ่มได้แก่ ข้อสมมุติที่มีโอกาสเป็นไปได้ ที่มีโอกาสเหมือนกันแต่น้อย และ ที่ไม่ได้เกิดขึ้นจริง เหตุการณ์ในประโยคหลักที่ตามมาจะมีความสอดคล้องสัมพันธ์กับประโยคเงื่อนไขด้วย กล่าวคือถ้าข้อสมมุติเป็นไปได้ เหตุการณ์ในประโยคหลักก็เป็นไปได้ ถ้าข้อสมมุติไม่เป็นจริง เหตุการณ์ในประโยคหลักก็ไม่เป็นจริงด้วย ตัวอย่างเช่น ในการแข่งขันกอล์ฟครั้งหนึ่ง

ที่บน Green หลุมแรก (Par 4) Tiger woods หลังจากตี Shot ที่สอง ลูก (กอล์ฟ) ตกห่างจากหลุมประมาณหนึ่งฟุต ขณะที่เขากำลังจะ Putt ผู้บรรยาย (ทีวี) พูดว่า “ถ้า Putt ลูกนี้ลง (หลุม) ก็จะได้ Birdie” (ต่ำกว่า Par หนึ่ง Stroke) เงื่อนไขนี้เป็นไปได้เพราะลูกอยู่ห่างจากหลุมแค่ฟุตเดียวเอง และ ที่สำคัญผู้ Putt เป็นนักกอล์ฟมือหนึ่งของโลก เพราะฉะนั้นโอกาสที่จะได้ Birdie ก็มีสูง

พอมาหลุมสอง (Par 5) Shot ที่ 2 Tiger ตีตก Bunker (บ่อทราย) ข้าง Green ขณะที่เขากำลังจะตี Shot ที่ 3 ออกจากบ่อทราย ผู้บรรยายคนเดิมก็พูดว่า “ถ้าระเบิดทรายลูกนี้ลง (หลุม) ก็จะได้ Eagle” (ต่ำกว่า Par สอง Stroke) เงื่อนไขนี้เป็นไปได้เหมือนกันแต่ยาก ไม่ว่าผู้ตีจะเป็นมือหนึ่ง หรือ มือไหนๆ ดังนั้นโอกาสที่จะได้ Eagle ก็มีน้อย

ผ่านไปจนถึงหลุมแปด (Par 3) ซึ่งเป็น Signature hole ของสนาม เป็นหลุมที่ไม่มี Fairway มีแต่น้ำคั่นกลางระหว่างแท่น T-off กับ Green หลุมนี้ Tiger ตี Shot แรกตกน้ำ (เสียหนึ่ง Stroke) และ ตี Shot ที่สามจาก Drop area เข้าไปใกล้หลุม ทำ Putt เดียวได้ Bogey (เกิน Par ไปหนึ่ง Stroke) ขณะที่นักกอล์ฟกำลังเดินลงจาก Green ผู้บรรยายเจ้าเก่าพูดว่า “ถ้า Tiger ตี Shot แรกดีเหมือน Shot ที่สาม เขาคงได้ Birdie ที่หลุมนี้” เงื่อนไขนี้ไม่ได้เกิดขึ้นจริง ดังนั้นหลุมนี้ Tiger ไม่มีโอกาสได้ Birdie

ในชีวิตประจำวันเราจะได้ยินประโยคเงื่อนไขที่เป็นข้อสมมุติประเภทไม่ได้เกิดขึ้นจริงบ่อยๆ เช่น “ถ้าได้รับการสนับสนุนด้านกำลังคนมากกว่านี้ (ตั้งแต่แรก) ฉันคงทำงานเสร็จทันตามกำหนดการ” หรือ “ถ้าเมื่อเช้านี้การจราจรไม่ติดขัด ฉันคงไม่มาทำงานสาย” หรือ “ถ้าปล่อยให้ฉันเป็นนายกฯ ไม่ (ปฏิวัติ) ขับไล่ฉันออกมา ป่านนี้ประเทศไทยภายใต้การบริหารของฉันเจริญก้าวหน้าไปไกลแล้ว” จะเห็นว่าเหตุการณ์ในประโยคหลักไม่เป็นจริง ข้อสมมุติในประโยคเงื่อนไขเหล่านี้จัดเป็น “ข้ออ้าง” หรือ “ข้อแก้ตัว” ที่ถูกยกมาเพื่อเอาตัวรอด หรือ บางครั้งใช้เพื่อ “การยกตนข่มคนอื่น”

โบราณว่าคนดีชอบแก้ไข คนเหลวไหลชอบแก้ตัว ดังนั้นถ้าไม่อยากเป็นคนเหลวไหลก็ต้องพยายามหลีกเลี่ยงข้อสมมุติประเภทไม่เกิดขึ้นจริง ควรใช้คำว่า “ถ้า” ให้ “เข้าท่า” โดยใช้นำข้อสมมุติที่เป็นไปได้ เช่น ถ้าราคาสินค้าตกต่ำกว่าที่คาด เราอาจต้องหาทางลดต้นทุนลงอีก หรือ ถ้าจะให้ลูกค้าพอใจ เราต้องสร้างสรรค์ผลงานที่มีคุณภาพถูกต้องตรงกับความต้องการของเขา หรือ ถ้านายกรัฐมนตรีตั้งผู้บัญชาการตำรวจฯผิดคน ก็ตัวใครตัวมัน เป็นต้น

About these ads

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s


ติดตาม

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: