กลยุทธ์ (4) – งานเบางานหนักต้องมีแผน

“แผน” (Plan) คือ “road map สู่เป้าหมาย” โดยกำหนดว่าใคร (Man) ใช้อะไร (Material & Machine) ทำอะไร ที่ไหน เมื่อไหร่ และ อย่างไร (Method) ภายใต้สภาพแวดล้อมอย่างใดอย่างหนึ่ง เป็นการแสดงความสัมพันธ์ระหว่างทรัพยากรทั้งสี่ที่เรียกย่อๆว่า 4M นั่นเอง การให้คำจำกัดความแบบนี้ช่วยไขข้อข้องใจของหลายคนที่สงสัยว่าทำไมในแผนภูมิก้างปลา (เครื่องมือสำหรับแก้ปัญหาอย่างหนึ่ง) จึงมักมี 4M เป็นก้างหลัก และ เมื่อแก้ปัญหาแล้วต้องย้อนกลับไปปรับปรุงแผน ทั้งนี้ก็เพราะว่า 4M เป็นส่วนประกอบของแผนนั่นเอง ไม่ว่าจะแผนอะไร ลึกลับซับซ้อนแค่ไหนก็หนีไม่พ้น 4M 

  

การเข้าสู่เป้าหมายนั้นอาจมีหลายทางเลือก ตัวอย่างเช่น ให้วางแผนเดินทางจากกรุงเทพฯไปถึงเชียงใหม่ภายในสามวัน เป็นไปได้ที่จะใช้ทางบก ทางน้ำ ทางอากาศ อย่างใดอย่างหนึ่ง หรือ ผสมผสาน ในแต่ละทางหลักยังมีทางย่อยให้เลือกอีก เช่น ทางบกอาจขับรถไปเอง นั่งรถไฟ รถทัวร์ รถแท็กซี่ ฯลฯ ทางอากาศอาจใช้สายการบินธรรมดา สายการบินต้นทุนต่ำ เครื่องบินส่วนตัว หรือ เครื่องเช่าเหมาลำ ฯลฯ (ทางน้ำก็มีให้เลือกหลากหลายเช่นกัน) ถ้าไม่กำหนดกรอบ (Frame work) หรือ ตัวชี้นำ (Guidance) คนวางแผนอาจสับสน หรือ ฟุ้งซ่านมากเกินไป ทำให้เสียเวลาโดยใช่เหตุ ความหมายของแผนที่สมบูรณ์จึงเป็น ” road map เข้าสู่เป้าหมายภายใต้กรอบ หรือ ตัวชี้นำที่กำหนดให้” 

จากตัวอย่างดังกล่าวถ้าจะกำหนดกรอบว่าขอให้เดินทางด้วยความประหยัด ตัวเลือกเดินทางโดยเครื่องบินจะถูกตัดออกไป ทำให้วางแผนได้ง่ายขึ้น เพราะเหลือทางเลือกน้อยลง กรอบ หรือ การชี้นำแบบนี้เรียกว่า “นโยบาย” (Policy) 

ตัวอย่างการเดินทางแบบเดียวกันนี้ ถ้าโจทย์เปลี่ยนไปเป็นการแข่งขันว่าใครจะเดินทางถึงเชียงใหม่ได้รวดเร็วกว่ากัน ใช้ตัวชี้นำแบบเดิม (นโยบาย) คงไม่ได้ ต้องเปลี่ยนไปเป็นตัวชี้นำเพื่อการแข่งขันอันได้แก่ “กลยุทธ์” (Strategy) นั่นเอง เช่น กีดกันคู่แข่งไม่ให้เข้าถึงระบบขนส่งที่รวดเร็วได้ นำไปสู่แผนต่างๆที่ล้วนแล้วแต่ทำให้เกิดความขัดข้องในการเดินทางของฝ่ายตรงข้าม

  

แผนที่มีกลยุทธ์เป็นตัวขี้นำเรียก “แผนกลยุทธ์” (Strategic plan) ในทางธุรกิจใช้ระบุว่าจะมีที่ยืนอยู่ในตลาด หรือ มีส่วนแบ่งการตลาด (ส่วนที่มีชัยชนะเหนือคู่แข่ง) ได้อย่างไร จะให้เกิดความเจริญเติบโต (ขยายกิจการ) อย่างยั่งยืนได้อย่างไร รวมทั้งยามโอกาสไม่เอื้ออำนวย เช่น ในภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ จะถอนตัว หรือ ล่าถอยอย่างไรไม่ให้เกิดความเสียหาย หรือ เสียหายน้อยที่สุด  

เมื่อแผนกลยุทธ์เป็นแผนที่ชี้นำด้วยกลยุทธ์ การวางแผนนี้จึงต้องรู้ก่อนว่ากลยุทธ์คืออะไร (จะหากินอย่างไร หรือ หากินที่ไหน) ไม่ใช่รู้แค่เพียงเป้าหมายเท่านั้น เมื่อตัดสินใจเลือกกลยุทธ์ใดกลยุทธ์หนึ่งแล้ว ต้องใช้ชี้นำทุกๆแผน ตัวอย่างเช่น บริษัทต้องการทำมาค้าขายด้วยต้นทุนต่ำ (ใช้กลยุทธ์ต้นทุนต่ำ) แผนทุกแผนตั้งแต่แผนงบประมาณ การขาย การผลิต ฯลฯ ต้องเป็นไปเพื่อให้บรรลุเป้าหมายด้วยต้นทุนต่ำ ไม่ว่าจะเป็นต้นทุนสินค้า ต้นทุนวัตถุดิบ ต้นทุนขาย ผลิต หรือ บริหาร แผนใด หรือ กิจกรรมใดที่ทำแล้วไม่โน้มนำไปสู่ต้นทุนต่ำ ต้องเลิก หรือ ปรับปรุง 

ผู้วางแผนควรมีความคิดเชิงกลยุทธ์ (Strategic thinking) แปลว่าคิดที่จะเอาชนะในการแข่งขัน ต่อสู้ จึงจะทำให้ได้แผนที่สอดรับกับกลยุทธ์กลายเป็นแผนกลยุทธ์อย่างสมบูรณ์

ขอบคุณภาพจากอินเตอร์เน็ท

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s


%d bloggers like this: